Elektrolisis

Menurut teori ion:

• Sebatian ion yang lebur atau terlarut dalam air merupakan elektrolit.
• Sebahagian sebatian kovalen yang larut dalam air menjadi elektrolit. Ini adalah kerana ikatan kovalen dalam molekul terputus dan pengionan menghasilkan ion-ion yang bebas bergerak.
• Ion-ion yang bebas bergerak dalam leburan dan larutan akueus mengkonduksikan arus elektrik.

Elektrolisis (electrolysis) ialah proses dimana suatu leburan atau larutan akueus garam (elektrolit) diuraikan oleh arus elektrik kepada unsur-unsur juzuknya.

Sel elektolisis terdiri daripada punca elektrik (bateri), elektrod (katod, anod), dan elektrolit.

Arus elektrik daripada litar luar mengalir menerusi elektrolit melalui dua elektrod. Rod karbon (grafit) ialah elektrod yang biasa digunakan.

Anod (anode) ialah elektrod yang disambung kepada terminal positif bateri, manakala katod (cathode) ialah elektrod yang disambung kepada terminal negatif bateri.

Anod ialah elektrod positif yang menarik ion negatif (anion), manakala katod ialah elektrod negatif yang menarik ion positif (kation).

Semasa elektrolisis berlaku, kation tertarik kepada katod. Di katod, kation menyahcas dengan menerima elektron untuk membentuk atom unsur asalnya. 

Juga semasa elektrolisis berlaku, anion tertarik kepada anod. Di anod, anion menyahcas dengan melepaskan elektron untuk membentuk atom unsur asalnya.

Sel elektolisis yang menunjukkan pergerakan ion 

(anion tertarik kepada anod dan kation tertarik kepada katod).

Proses nyahcas (discharge) ialah proses dimana cas pada ion dineutralkan dengan menerima atau melepaskan elektron apabila ion-ion bersentuhan dengan elektrod masing-masing.

Fakta penting bagi proses elektrolisis:

• Pergerakan kation ke katod.
• Pergerakan anion ke anod.
• Proses nyahcas berlaku di katod dan di anod.

Elektrolit dan Bukan Elektrolit

Elektrolit (electrolytes) merupakan bahan yang mengkonduksi arus elektrik (conducts electricity) dalam keadaan cecair/leburan (molten state) atau dalam larutan akueus (aqueous solution).

Contoh elektrolit dalam keadaan leburan ialah plumbum (II) bromida lebur, kalium iodida lebur, dan aluminium oksida lebur.

Contoh elektrolit dalam keadaan larutan akueus ialah larutan akueus kuprum (II) sulfat, larutan akueus natrium klorida dan larutan akueus kalium nitrat.

Bukan elektrolit (non-electrolytes) merupakan bahan yang tidak mengkonduksi arus elektrik (does not conduct electricity) walaupun dalam keadaan leburan atau dalam larutan akueus.

Contoh bukan elektrolit ialah leburan sulfur, leburan naftalena, larutan akueus glukosa, dan larutan iodin dalam tetraklorometana.

Semasa pengaliran elektrik, elektrolit mengalami perubahan kimia, iaitu elektrolit diuraikan kepada unsur-unsur juzuk. Misalnya, plumbum (II) bromida lebur terurai kepada logam plumbum dan gas bromin semasa arus elektrik dialirkan menerusinya.

Konduktor (conductor) ialah bahan yang mengkonduksi arus elektrik tanpa mengalami perubahan kimia. Contoh konduktor ialah semua logam dan grafit/karbon (carbon).

Sesuatu bahan boleh mengalirkan arus elektrik jika mengandungi zarah-zarah bercas yang bebas bergerak.

Jenis bahan kimia	Keadaan fizik	Kebolehan mengkonduksi arus elektrik	Zarah-zarah
Unsur logam	Pepejal / leburan	Boleh	Elektron yang bergerak bebas
Sebatian kovalen dan unsur bukan logam	Pepejal / leburan	Tidak boleh	Molekul neutral
Sebatian ion	Pepejal	Tidak boleh	Ion-ion tidak bebas
Sebatian ion	Leburan / larutan akueus	Boleh	Ion-ion yang bebas bergerak

Kekonduksian elektrik beberapa jenis bahan.

Fakta penting bagi kekonduksian elektrik sesuatu bahan:

1. Elektron bebas bergerak dalam logam.
2. Ion-ion bebas bergerak dalam leburan sebatian ion atau larutan akueus.

Bateri mengandungi elektrolit untuk 

mengkonduksi arus elektrik.